Η ασφαλιστική ικανότητα είναι το δικαίωμα πρόσβασης του ασφαλισμένου και των προστατευόμενων μελών της οικογένειάς του στις παροχές υγειονομικής περίθαλψης μέσω του ασφαλιστικού συστήματος.
Για την περίοδο 2026-2027 η ασφαλιστική ικανότητα ισχύει από 1 Μαρτίου 2026 έως 28 Φεβρουαρίου 2027, εφόσον πληρούνται οι απαραίτητες προϋποθέσεις.
Δεν ισχύουν, όμως, οι ίδιες προϋποθέσεις για έναν μισθωτό και για έναν ελεύθερο επαγγελματία.
Μισθωτοί: Πόσα ένσημα χρειάζονται
Για τους μισθωτούς του e-ΕΦΚΑ απαιτούνται τουλάχιστον 50 ημέρες ασφάλισης.
Οι 50 ημέρες μπορούν να έχουν πραγματοποιηθεί:
- είτε μέσα στο προηγούμενο ημερολογιακό έτος,
- είτε μέσα στο τελευταίο δωδεκάμηνο.
Για την ασφαλιστική περίοδο 1/3/2026 έως 28/2/2027, επομένως, εξετάζονται οι ημέρες ασφάλισης του 2025 ή, ανάλογα με την περίπτωση, του τελευταίου δωδεκαμήνου.
Παράδειγμα:
Ένας εργαζόμενος που συγκέντρωσε τουλάχιστον 50 ημέρες ασφάλισης μέσα στο 2025 μπορεί να αποκτήσει ασφαλιστική ικανότητα για τη νέα περίοδο.
Δεν απαιτείται δηλαδή να έχει εργαστεί ολόκληρο το έτος.
Ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι
Για τους μη μισθωτούς οι προϋποθέσεις είναι διαφορετικές.
Οι νεοεισερχόμενοι στην ασφάλιση πρέπει να έχουν τουλάχιστον δύο μήνες ασφάλισης μέσα στο προηγούμενο ημερολογιακό έτος ή στο τελευταίο δωδεκάμηνο.
Παράλληλα, σημαντικό ρόλο παίζει η εξόφληση των ασφαλιστικών εισφορών.
Για την περίοδο 2026-2027:
- ετήσια ασφαλιστική ικανότητα μπορεί να χορηγηθεί όταν οι συνολικές οφειλές προς e-ΕΦΚΑ και ΚΕΑΟ για την εξεταζόμενη περίοδο δεν ξεπερνούν τα 100 ευρώ,
- αν υπάρχουν μεγαλύτερες οφειλές αλλά έχουν ενταχθεί σε ενεργή ρύθμιση που εξυπηρετείται κανονικά, μπορεί να χορηγείται ασφαλιστική ικανότητα ανά μήνα.
Προσοχή στις οφειλές
Ένα ιδιαίτερα σημαντικό σημείο για τους ελεύθερους επαγγελματίες είναι ότι η πληρωμή καθυστερούμενων εισφορών δεν σημαίνει πάντοτε ότι η ασφαλιστική ικανότητα θα ενεργοποιηθεί αυτόματα την ίδια στιγμή.
Ο e-ΕΦΚΑ επισημαίνει ότι, μετά την εξόφληση καθυστερούμενων εισφορών, μπορεί να χρειαστεί αίτημα μέσω της ηλεκτρονικής υπηρεσίας «Χορήγηση ασφαλιστικής ικανότητας σε μη μισθωτούς» ή επικοινωνία με την αρμόδια Τοπική Διεύθυνση.
Εργάτες γης με εργόσημο
Για τους εργάτες γης που ασφαλίζονται στον πρώην ΟΓΑ και αμείβονται με εργόσημο ισχύει διαφορετικός κανόνας.
Για τη χορήγηση ασφαλιστικής ικανότητας απαιτούνται τουλάχιστον 150 ημέρες ασφάλισης, δηλαδή έξι μήνες, κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος ή το τελευταίο δωδεκάμηνο.
Για την ετήσια ασφαλιστική ικανότητα της περιόδου 2026-2027 εξετάζεται επίσης η εξόφληση των σχετικών εκκαθαρίσεων ασφαλιστικών εισφορών.
Τι γίνεται με τον/τη σύζυγο και τα παιδιά
Η ασφαλιστική ικανότητα μπορεί να επεκταθεί και στα προστατευόμενα μέλη της οικογένειας.
Ως έμμεσα ασφαλισμένα μέλη μπορούν να καλυφθούν, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις, ο/η σύζυγος και τα παιδιά.
Η διαδικασία μπορεί να γίνει ηλεκτρονικά και απαιτούνται μεταξύ άλλων οι κωδικοί Taxisnet και οι ΑΜΚΑ του άμεσα ασφαλισμένου και του μέλους που πρόκειται να ασφαλιστεί.
Πώς βλέπεις αν έχεις ασφαλιστική ικανότητα
Ο έλεγχος μπορεί να γίνει ηλεκτρονικά μέσω της υπηρεσίας «Ασφαλιστική Ικανότητα» του e-ΕΦΚΑ/gov.gr.
Ο ασφαλισμένος χρειάζεται:
- κωδικούς Taxisnet,
- ΑΜΚΑ.
Μέσα από την υπηρεσία μπορεί να δει αν διαθέτει ενεργή ασφαλιστική ικανότητα και μέχρι πότε αυτή ισχύει.
Τι κάνεις αν δεν έχει ανανεωθεί
Αν θεωρείς ότι πληροίς τις προϋποθέσεις αλλά εμφανίζεσαι χωρίς ασφαλιστική ικανότητα, το πρώτο βήμα είναι να ελέγξεις αν έχουν καταχωρηθεί σωστά οι ημέρες ασφάλισης ή οι καταβολές εισφορών.
Για μη μισθωτούς που έχουν εξοφλήσει οφειλές και δεν έχει ενημερωθεί το σύστημα, μπορεί να χρειαστεί ηλεκτρονικό αίτημα στον e-ΕΦΚΑ ή επικοινωνία με Τοπική Διεύθυνση.
Για πληροφορίες λειτουργεί επίσης το 1555.
Υπάρχουν και ειδικές κατηγορίες
Για το ασφαλιστικό έτος 2026-2027 έχουν προβλεφθεί και εξαιρέσεις για συγκεκριμένες κατηγορίες ασφαλισμένων.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ασφαλισμένοι και άνεργοι συγκεκριμένων περιοχών που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές, καθώς και εργαζόμενοι σε συγκεκριμένες ναυπηγοεπισκευαστικές δραστηριότητες. Οι ειδικές αυτές ρυθμίσεις ισχύουν υπό τις προϋποθέσεις που καθορίζει η σχετική νομοθεσία.
Τι πρέπει να θυμάσαι
Για έναν μισθωτό, ο βασικός αριθμός είναι οι 50 ημέρες ασφάλισης.
Για έναν νέο μη μισθωτό, απαιτούνται τουλάχιστον δύο μήνες ασφάλισης και πρέπει να εξεταστεί παράλληλα η κατάσταση των ασφαλιστικών εισφορών.
Για τους εργάτες γης με εργόσημο απαιτούνται 150 ημέρες ασφάλισης.
Η ασφαλιστική ικανότητα ανανεώνεται για συγκεκριμένη ασφαλιστική περίοδο και καλό είναι κάθε ασφαλισμένος να ελέγχει ηλεκτρονικά την κατάστασή του, ιδιαίτερα όταν αλλάζει εργασία, έχει μεγάλα διαστήματα ανεργίας ή διατηρεί οφειλές προς τον e-ΕΦΚΑ.
Για την περίοδο 2026-2027 η βασική ασφαλιστική περίοδος διαρκεί από 1 Μαρτίου 2026 έως 28 Φεβρουαρίου 2027.
Πηγή: e-ΕΦΚΑ
