Ο μισθός που συμφωνείται κατά την πρόσληψη δεν είναι πάντοτε το μοναδικό ποσό που μπορεί να δικαιούται ένας εργαζόμενος. Ανάλογα με την προϋπηρεσία, το επάγγελμα, τον κλάδο, το ωράριο, τις συνθήκες εργασίας, την οικογενειακή κατάσταση και τη Συλλογική Σύμβαση Εργασίας που εφαρμόζεται, μπορεί να προκύπτουν επιδόματα και προσαυξήσεις που αυξάνουν τις συνολικές αποδοχές.
Εδώ χρειάζεται μία βασική διάκριση.
Δεν δικαιούνται όλοι οι εργαζόμενοι όλα τα επιδόματα.
Υπάρχουν παροχές που προβλέπονται απευθείας από τη νομοθεσία, όπως η προσαύξηση για νυχτερινή εργασία ή εργασία Κυριακής, και άλλες που καταβάλλονται μόνο εφόσον προβλέπονται από εφαρμοζόμενη Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, επιχειρησιακή σύμβαση, ατομική σύμβαση ή πάγια επιχειρησιακή πρακτική.
Η Επιθεώρηση Εργασίας αναφέρει μεταξύ των τακτικών αποδοχών, όταν καταβάλλονται νόμιμα και τακτικά, επιδόματα πολυετίας, οικογενειακά, ανθυγιεινής ή επικίνδυνης εργασίας, επιστημονικά, διαχειριστικών λαθών, καθώς και προσαυξήσεις Κυριακής, νυχτερινής και υπερωριακής εργασίας.
Ας δούμε αναλυτικά τι μπορεί να δικαιούται ένας εργαζόμενος.
- Επίδομα προϋπηρεσίας – Τριετίες
Η προϋπηρεσία είναι ένα από τα σημαντικότερα σημεία που πρέπει να ελέγξει ένας εργαζόμενος.
Για όσους αμείβονται με τον νομοθετημένο κατώτατο μισθό, η προσαύξηση λόγω προϋπηρεσίας έχει επανέλθει από την 1η Ιανουαρίου 2024.
Για υπαλλήλους προβλέπεται:
- 10% μετά τη συμπλήρωση της πρώτης τριετίας
- 20% μετά τη συμπλήρωση δύο τριετιών
- 30% μετά τη συμπλήρωση τριών τριετιών
Το ανώτατο όριο είναι τρεις τριετίες, δηλαδή εννέα χρόνια αναγνωριζόμενης προϋπηρεσίας.
Για τους εργατοτεχνίτες προβλέπεται προσαύξηση 5% ανά τριετία, έως έξι τριετίες, με συνολικό ανώτατο ποσοστό επίσης 30%.
Από την 1η Απριλίου 2026 ο κατώτατος μισθός έχει διαμορφωθεί στα 920 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι για υπάλληλο που δικαιούται τις νόμιμες τριετίες, τα κατώτατα ποσά διαμορφώνονται ενδεικτικά ως εξής:
- χωρίς τριετία: 920 ευρώ
- με μία τριετία: 1.012 ευρώ
- με δύο τριετίες: 1.104 ευρώ
- με τρεις τριετίες: 1.196 ευρώ
Τα ποσά είναι μικτά.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στον χρόνο που αναγνωρίζεται.
Για όσους αμείβονται με τον νομοθετημένο κατώτατο μισθό, υπολογίζεται η προϋπηρεσία:
- πριν από τις 14 Φεβρουαρίου 2012
- και από την 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά.
Το διάστημα από 14 Φεβρουαρίου 2012 έως 31 Δεκεμβρίου 2023 δεν προσμετράται για τις συγκεκριμένες νόμιμες τριετίες.
Παράδειγμα:
Εργαζόμενος χωρίς καθόλου προϋπηρεσία πριν από το 2012, που ξεκίνησε να «χτίζει» χρόνο από 1/1/2024, συμπληρώνει την πρώτη νέα τριετία την 1/1/2027.
Υπάρχει όμως και μία σημαντική λεπτομέρεια.
Αν ο εργαζόμενος ήδη λαμβάνει μισθό μεγαλύτερο από το νόμιμο κατώτατο ποσό που προκύπτει μαζί με την τριετία, η αύξηση μπορεί να συμψηφιστεί με τη διαφορά μεταξύ των καταβαλλόμενων και των νόμιμων αποδοχών.
Παράδειγμα:
Αν κάποιος δικαιούται με μία τριετία τουλάχιστον 1.012 ευρώ αλλά ήδη αμείβεται με 1.100 ευρώ, δεν σημαίνει αυτομάτως ότι ο εργοδότης πρέπει να προσθέσει άλλα 92 ευρώ πάνω στα 1.100. Ο νόμος επιτρέπει τον συμψηφισμό με τη διαφορά των ήδη υψηλότερων αποδοχών.
Επίσης, Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας μπορεί να προβλέπουν διαφορετικά ή ευνοϊκότερα επιδόματα πολυετίας, τριετίας ή πενταετίας.
- Επίδομα γάμου
Το επίδομα γάμου είναι από τα επιδόματα για τα οποία υπάρχει συχνά σύγχυση.
Δεν υπάρχει σήμερα ένας γενικός κανόνας σύμφωνα με τον οποίο κάθε έγγαμος εργαζόμενος του ιδιωτικού τομέα παίρνει υποχρεωτικά 10% επιπλέον.
Το επίδομα γάμου καταβάλλεται όταν προβλέπεται από τη Συλλογική Σύμβαση Εργασίας που δεσμεύει τον εργαζόμενο και τον εργοδότη, από επιχειρησιακή σύμβαση, από ατομική συμφωνία ή από άλλη δεσμευτική ρύθμιση.
Σε αρκετές Συλλογικές Συμβάσεις το ποσοστό είναι 10% επί του βασικού μισθού.
Για παράδειγμα, υπάρχουν κλαδικές συμβάσεις του τουρισμού ή άλλων επαγγελμάτων στις οποίες προβλέπεται ρητά επίδομα γάμου 10%.
Επομένως ο εργαζόμενος πρέπει να ελέγξει αν καλύπτεται από συγκεκριμένη ΣΣΕ και όχι να θεωρήσει αυτομάτως ότι το δικαιούται.
- Επίδομα τέκνων ή οικογενειακό επίδομα
Εκτός από το κρατικό Επίδομα Παιδιού Α21, υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες η ίδια η εργασιακή σύμβαση προβλέπει επίδομα τέκνων.
Πρόκειται για διαφορετικό πράγμα από το Α21.
Το εργασιακό επίδομα τέκνων μπορεί να προβλέπεται από Συλλογική Σύμβαση και να υπολογίζεται ως ποσοστό επί του βασικού μισθού.
Για παράδειγμα, υπάρχουν συλλογικές ρυθμίσεις στις οποίες προβλέπεται συγκεκριμένο ποσοστό για κάθε παιδί.
Δεν υπάρχει όμως ένα ενιαίο ποσοστό που να ισχύει για όλους τους εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα.
- Επίδομα ανθυγιεινής εργασίας
Το επίδομα ανθυγιεινής εργασίας αφορά εργαζόμενους συγκεκριμένων κλάδων ή ειδικοτήτων στους οποίους προβλέπεται σχετική πρόσθετη αμοιβή λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών της εργασίας.
Μπορεί να αφορά, ανάλογα με τη συλλογική ή άλλη ρύθμιση, εργασίες με έκθεση σε:
- χημικές ουσίες
- σκόνη
- απορρίμματα
- λύματα
- βιολογικούς παράγοντες
- υψηλές θερμοκρασίες
- ιδιαίτερα επιβαρυμένο περιβάλλον
- άλλους επαγγελματικούς κινδύνους
Το κρίσιμο σημείο είναι ότι δεν υπάρχει ένα ενιαίο «ανθυγιεινό επίδομα» που να δικαιούται κάθε εργαζόμενος επειδή θεωρεί ότι η εργασία του είναι δύσκολη ή ανθυγιεινή.
Πρέπει να υπάρχει διάταξη νόμου, Συλλογικής Σύμβασης, κανονισμού ή άλλης δεσμευτικής ρύθμισης που να καλύπτει τη συγκεκριμένη ειδικότητα.
Η Επιθεώρηση Εργασίας αναγνωρίζει το επίδομα ανθυγιεινής εργασίας ως στοιχείο τακτικών αποδοχών όταν αυτό καταβάλλεται νόμιμα και τακτικά.
- Επίδομα επικίνδυνης εργασίας
Παρόμοια λογική ισχύει και για την επικίνδυνη εργασία.
Το επίδομα μπορεί να προβλέπεται για επαγγέλματα ή θέσεις με αυξημένο επαγγελματικό κίνδυνο.
Δεν αρκεί όμως η εργασία να χαρακτηρίζεται στην καθημερινή γλώσσα «επικίνδυνη». Πρέπει να υπάρχει συγκεκριμένη νομική, συλλογική ή συμβατική βάση για την καταβολή του επιδόματος.
Το ποσό ή το ποσοστό δεν είναι ενιαίο για όλους τους κλάδους.
- Επίδομα θέσης ευθύνης
Ένας προϊστάμενος, υπεύθυνος τμήματος, διευθυντής, υπεύθυνος βάρδιας ή εργαζόμενος που έχει συγκεκριμένη διοικητική ευθύνη μπορεί να δικαιούται επίδομα θέσης.
Και εδώ όμως δεν υπάρχει γενικός νόμος που να προβλέπει συγκεκριμένο ποσοστό για όλους τους εργαζόμενους.
Το επίδομα θέσης ευθύνης μπορεί να προκύπτει από:
- Συλλογική Σύμβαση Εργασίας
- επιχειρησιακή σύμβαση
- κανονισμό προσωπικού
- ατομική σύμβαση
- σταθερή πρακτική της επιχείρησης
Σε ορισμένες επιχειρήσεις το ποσό είναι σταθερό και σε άλλες αποτελεί ποσοστό του βασικού μισθού.
- Επιστημονικό επίδομα ή επίδομα πτυχίου
Ορισμένες Συλλογικές Συμβάσεις προβλέπουν επιπλέον αμοιβή για εργαζόμενους που διαθέτουν συγκεκριμένο πτυχίο, μεταπτυχιακό τίτλο, άδεια άσκησης επαγγέλματος ή άλλη εξειδίκευση.
Το γεγονός όμως ότι ένας εργαζόμενος έχει πανεπιστημιακό πτυχίο δεν σημαίνει από μόνο του ότι κάθε εργοδότης του ιδιωτικού τομέα είναι υποχρεωμένος να του καταβάλλει επίδομα πτυχίου.
Πρέπει να εξετάζεται τι προβλέπει η εφαρμοζόμενη Συλλογική Σύμβαση ή η ατομική σύμβαση εργασίας.
- Επίδομα ξένης γλώσσας
Σε ορισμένους κλάδους μπορεί να προβλέπεται επίδομα για γνώση και χρήση ξένης γλώσσας.
Συνήθως απαιτείται η γνώση της γλώσσας να σχετίζεται με τα πραγματικά καθήκοντα του εργαζομένου και να πληρούνται οι προϋποθέσεις που ορίζει η σχετική σύμβαση.
Δεν αποτελεί γενικό επίδομα για κάθε εργαζόμενο που διαθέτει πιστοποιητικό Αγγλικών, Γερμανικών ή άλλης γλώσσας.
- Επίδομα διαχειριστικών λαθών
Το επίδομα διαχειριστικών λαθών συναντάται κυρίως σε θέσεις στις οποίες ο εργαζόμενος διαχειρίζεται χρήματα ή πραγματοποιεί ταμειακές συναλλαγές.
Μπορεί, για παράδειγμα, να αφορά συγκεκριμένους ταμίες ή εργαζόμενους που έχουν οικονομική διαχείριση, όταν αυτό προβλέπεται από την εφαρμοζόμενη συλλογική ή συμβατική ρύθμιση.
Η Επιθεώρηση Εργασίας το περιλαμβάνει ρητά μεταξύ των επιδομάτων που μπορούν να αποτελούν μέρος των τακτικών αποδοχών.
- Επίδομα εποχικής απασχόλησης
Σε ορισμένους κλάδους, και ιδιαίτερα σε δραστηριότητες που λειτουργούν εποχικά, μπορεί να προβλέπεται ειδικό επίδομα εποχικής απασχόλησης.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν συλλογικές συμβάσεις στον τουριστικό και ξενοδοχειακό χώρο, στις οποίες μπορεί να προβλέπεται συγκεκριμένη προσαύξηση για όσους εργάζονται εποχικά.
Δεν πρέπει να συγχέεται με το ειδικό εποχικό βοήθημα της ΔΥΠΑ, το οποίο είναι διαφορετική κρατική παροχή.
- Επίδομα ειδικής εκπαίδευσης ή ειδικότητας
Ορισμένες Συλλογικές Συμβάσεις προβλέπουν πρόσθετη αμοιβή για συγκεκριμένη επαγγελματική εκπαίδευση.
Για παράδειγμα, στον τουρισμό μπορεί να προβλέπεται επίδομα τουριστικής εκπαίδευσης για συγκεκριμένους τίτλους σπουδών.
Αντίστοιχες ρυθμίσεις μπορεί να υπάρχουν σε άλλους επαγγελματικούς κλάδους.
- Νυχτερινή εργασία – Προσαύξηση 25%
Αυτό είναι διαφορετικό από τα παραπάνω επιδόματα, επειδή πρόκειται για νόμιμη προσαύξηση.
Νυχτερινή θεωρείται η εργασία που παρέχεται από τις 22:00 το βράδυ έως τις 06:00 το πρωί.
Για κάθε ώρα που πραγματοποιείται μέσα σε αυτό το χρονικό διάστημα, ο εργαζόμενος δικαιούται προσαύξηση 25% επί του νόμιμου ωρομισθίου.
Η προσαύξηση αφορά όλους τους μισθωτούς που εργάζονται κατά τις συγκεκριμένες ώρες, είτε η νυχτερινή απασχόληση είναι μόνιμη είτε περιστασιακή.
Παράδειγμα:
Αν κάποιος εργάζεται 18:00–02:00, οι ώρες από 22:00 έως 02:00 είναι νυχτερινές και για αυτές οφείλεται η σχετική προσαύξηση.
- Εργασία Κυριακής και αργιών – Προσαύξηση 75%
Όταν εργαζόμενος απασχολείται Κυριακή ή νόμιμη αργία, δικαιούται προσαύξηση 75% επί του νόμιμου ωρομισθίου για τις ώρες εργασίας που πραγματοποιήθηκαν.
Η προσαύξηση αυτή προβλέπεται από την εργατική νομοθεσία και δεν εξαρτάται από το αν ο εργοδότης θέλει να τη χαρακτηρίσει ως «επίδομα».
Ανάλογα με το αν ο εργαζόμενος αμείβεται με μηνιαίο μισθό ή ημερομίσθιο και με το αν η επιχείρηση λειτουργεί νόμιμα τις Κυριακές, διαφοροποιείται ο συνολικός τρόπος υπολογισμού της αμοιβής.
- Υπερεργασία – Προσαύξηση 20%
Στο πενθήμερο, εργασία από την 41η έως και την 45η ώρα της εβδομάδας χαρακτηρίζεται, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις, υπερεργασία.
Οι ώρες αυτές αμείβονται με το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά 20%.
Στο εξαήμερο, η υπερεργασία αφορά την απασχόληση από την 41η έως την 48η ώρα εβδομαδιαίως.
- Υπερωρία – Προσαύξηση 40%, 60% ή 120%
Η υπερωρία δεν είναι το ίδιο με την υπερεργασία.
Για τη νόμιμη υπερωριακή απασχόληση, μέχρι τα προβλεπόμενα όρια, η προσαύξηση είναι 40% επί του καταβαλλόμενου ωρομισθίου.
Για υπερωρία που πραγματοποιείται με ειδική άδεια πέρα από το ετήσιο όριο προβλέπεται προσαύξηση 60%.
Για παράνομη υπερωρία, όταν δηλαδή δεν έχουν τηρηθεί οι νόμιμες διαδικασίες, προβλέπεται αποζημίωση με προσαύξηση 120%.
- Πρόσθετη εργασία στη μερική απασχόληση – 12%
Ένας εργαζόμενος μερικής απασχόλησης που εργάζεται περισσότερες ώρες από αυτές που έχουν συμφωνηθεί, μέχρι τη συμπλήρωση του πλήρους ημερήσιου ωραρίου, δικαιούται για τις πρόσθετες ώρες την αντίστοιχη αμοιβή προσαυξημένη κατά 12%.
Παράδειγμα:
Εργαζόμενος έχει συμφωνήσει τετράωρη καθημερινή εργασία.
Αν κάποια ημέρα εργαστεί έξι ώρες, οι δύο πρόσθετες ώρες δεν πληρώνονται απλώς με το κανονικό ωρομίσθιο αλλά με την προβλεπόμενη προσαύξηση 12%.
- Εργασία έκτης ημέρας κατά παράβαση του πενθημέρου
Όταν εργαζόμενος που απασχολείται με σύστημα πενθημέρου εργαστεί και έκτη ημέρα κατά παράβαση του πενθημέρου, προβλέπεται, στις περιπτώσεις που καλύπτει η συγκεκριμένη διάταξη, καταβαλλόμενο ημερομίσθιο προσαυξημένο κατά 30%.
Υπάρχουν ειδικές εξαιρέσεις και διαφορετικές ρυθμίσεις για ορισμένες κατηγορίες επιχειρήσεων, επομένως ο υπολογισμός χρειάζεται έλεγχο ανά περίπτωση.
- Αποζημίωση εκτός έδρας
Αν ο εργαζόμενος αποσταλεί προσωρινά από τον εργοδότη σε διαφορετικό τόπο από τη συνήθη έδρα εργασίας του και απαιτείται διανυκτέρευση, μπορεί να δικαιούται αποζημίωση εκτός έδρας πέρα από τα έξοδα του ταξιδιού.
Η βασική ημερήσια αποζημίωση ισούται με:
- ένα ημερομίσθιο για όσους αμείβονται με ημερομίσθιο
- ή 1/25 του νόμιμου μισθού για όσους αμείβονται με μηνιαίο μισθό.
Αν παρέχονται τροφή και κατοικία, καταβάλλεται το 1/4 της αποζημίωσης.
Αν παρέχεται μόνο τροφή, καταβάλλεται το 1/2.
Αν παρέχεται μόνο κατοικία, καταβάλλονται τα 4/5.
- Αποζημίωση τηλεργασίας
Ο εργαζόμενος που εργάζεται από το σπίτι μπορεί να δικαιούται κάλυψη των εξόδων που δημιουργεί η τηλεργασία.
Τα ελάχιστα ποσά που έχουν καθοριστεί είναι:
- 13 ευρώ τον μήνα για τη χρήση του οικιακού χώρου
- 10 ευρώ για τηλεπικοινωνίες
- 5 ευρώ για συντήρηση εξοπλισμού
Τα ποσά προσαρμόζονται ανάλογα με τη συχνότητα της τηλεργασίας και το αν ο εργοδότης παρέχει εξοπλισμό ή καλύπτει ήδη συγκεκριμένες δαπάνες. Οι συγκεκριμένες καταβολές αποτελούν κάλυψη δαπανών και όχι μισθό.
- Επίδομα άδειας
Κάθε εργαζόμενος στον ιδιωτικό τομέα δικαιούται, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις της νομοθεσίας, κανονική άδεια με αποδοχές και επίδομα άδειας.
Για όσους αμείβονται με μηνιαίο μισθό, το επίδομα άδειας δεν μπορεί να υπερβαίνει τις αποδοχές 15 ημερών.
Για όσους αμείβονται με ημερομίσθιο, δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 13 ημερομίσθια.
Το δικαίωμα υπάρχει και στους εργαζόμενους με μερική απασχόληση.
- Δώρο Χριστουγέννων και Δώρο Πάσχα
Αν και δεν ονομάζονται συνήθως «επιδόματα μισθού», αποτελούν υποχρεωτικές πρόσθετες αποδοχές για τους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα.
Το πλήρες Δώρο Χριστουγέννων αντιστοιχεί σε έναν μηνιαίο μισθό για τον εργαζόμενο που αμείβεται με μισθό.
Το πλήρες Δώρο Πάσχα αντιστοιχεί σε μισό μηνιαίο μισθό.
Όταν η εργασιακή σχέση δεν έχει διαρκέσει ολόκληρη την αντίστοιχη περίοδο, καταβάλλεται η αναλογία.
- Επιδόματα βάρδιας
Δεν υπάρχει ένα ενιαίο επίδομα βάρδιας για όλους τους εργαζόμενους.
Μπορεί όμως να προβλέπεται ειδικό επίδομα από Συλλογική Σύμβαση ή από την επιχείρηση.
Παράλληλα, εάν μέρος της βάρδιας βρίσκεται μεταξύ 22:00 και 06:00, εφαρμόζεται ανεξάρτητα η νόμιμη προσαύξηση νυχτερινής εργασίας 25%.
- Επίδομα τροφής ή κατοικίας
Ορισμένες Συλλογικές Συμβάσεις ή συμβάσεις εργασίας προβλέπουν:
- δωρεάν γεύματα
- επίδομα τροφής
- παροχή κατοικίας
- επίδομα στέγασης
- άλλες παροχές σε είδος.
Τέτοιες παροχές συναντώνται συχνότερα σε συγκεκριμένους κλάδους ή σε εποχική εργασία, αλλά δεν αποτελούν αυτόματο δικαίωμα κάθε εργαζομένου.
Η Επιθεώρηση Εργασίας αναφέρει ότι παροχές όπως τροφή ή κατοικία μπορούν να αποτελούν μέρος των τακτικών αποδοχών όταν παρέχονται σταθερά και ως αντάλλαγμα της εργασίας.
- Bonus παραγωγικότητας ή επίτευξης στόχων
Ένα bonus δεν είναι υποχρεωτικά «δώρο» του εργοδότη.
Αν προβλέπεται σαφώς στην ατομική σύμβαση, σε κανονισμό, σε επιχειρησιακή συμφωνία ή έχει αποκτήσει σταθερό και δεσμευτικό χαρακτήρα λόγω του τρόπου καταβολής του, μπορεί να αποτελεί μέρος των αποδοχών.
Αντίθετα, ένα καθαρά προαιρετικό bonus που ο εργοδότης έχει ρητά διατηρήσει ως οικειοθελή παροχή χρειάζεται διαφορετική αξιολόγηση.
- Άλλα κλαδικά επιδόματα
Ανάλογα με το επάγγελμα μπορεί να υπάρχουν πολλά ακόμη επιδόματα, όπως:
- επίδομα ειδικότητας
- επίδομα πολυετίας
- επίδομα υπευθυνότητας
- επίδομα τουριστικής εκπαίδευσης
- επίδομα εποχικότητας
- επίδομα ταμείου
- επίδομα πτυχίου
- οικογενειακό επίδομα
- επίδομα τέκνων
- επίδομα ξένης γλώσσας
- επίδομα ανθυγιεινής εργασίας
- επίδομα επικίνδυνης εργασίας
- επίδομα βάρδιας
- επίδομα τροφής ή κατοικίας.
Το αν ένας εργαζόμενος δικαιούται κάποιο από αυτά εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη Συλλογική Σύμβαση Εργασίας που εφαρμόζεται στον κλάδο, στο επάγγελμα ή στην επιχείρησή του.
Οι Συλλογικές Συμβάσεις μπορούν να καθορίζουν μισθούς και επιδόματα και, όταν δεσμεύουν την επιχείρηση, οι όροι τους εφαρμόζονται υποχρεωτικά. Στην περίπτωση επιχειρησιακής ΣΣΕ, οι κανονιστικοί όροι καλύπτουν όλους τους εργαζόμενους της συγκεκριμένης επιχείρησης.
Πώς θα καταλάβει ο εργαζόμενος αν χάνει κάποιο επίδομα
Ο εργαζόμενος πρέπει να ελέγξει πρώτα το εκκαθαριστικό της μισθοδοσίας του.
Εκεί πρέπει να φαίνονται χωριστά ή με τρόπο που να μπορούν να ελεγχθούν:
- ο βασικός μισθός
- οι τριετίες ή η προϋπηρεσία
- τυχόν κλαδικά επιδόματα
- νυχτερινές ώρες
- Κυριακές και αργίες
- υπερεργασία
- υπερωρίες
- πρόσθετη εργασία
- άλλες προσαυξήσεις.
Στη συνέχεια πρέπει να εξακριβώσει ποια Συλλογική Σύμβαση Εργασίας εφαρμόζεται στην περίπτωσή του.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, γιατί δύο εργαζόμενοι με παρόμοια καθήκοντα μπορεί να έχουν διαφορετικά επιδόματα εάν υπάγονται σε διαφορετικές συλλογικές ρυθμίσεις.
Πότε ένα επίδομα θεωρείται μέρος των τακτικών αποδοχών
Αν ένα επίδομα καταβάλλεται σταθερά και νόμιμα ως αντάλλαγμα της εργασίας, μπορεί να αποτελεί μέρος των τακτικών αποδοχών.
Αυτό έχει σημασία επειδή οι τακτικές αποδοχές μπορούν να επηρεάζουν και άλλους υπολογισμούς, όπως άδειες, δώρα ή αποζημιώσεις, ανάλογα με τη φύση της παροχής.
Η ονομασία που δίνει ο εργοδότης σε ένα ποσό δεν είναι από μόνη της καθοριστική. Σημασία έχει ο πραγματικός χαρακτήρας και ο τρόπος καταβολής του.
Εργασιακά επιδόματα και κρατικά επιδόματα δεν είναι το ίδιο πράγμα
Τέλος, πρέπει να γίνεται σαφής διάκριση ανάμεσα στα εργασιακά επιδόματα και στις κοινωνικές παροχές του κράτους.
Εργασιακές αποδοχές και προσαυξήσεις είναι, για παράδειγμα:
- τριετίες
- ανθυγιεινό
- επικίνδυνο
- επίδομα γάμου όπου προβλέπεται
- επίδομα τέκνων όπου προβλέπεται
- επίδομα πτυχίου
- επίδομα θέσης
- νυχτερινά
- Κυριακές και αργίες
- υπερωρίες.
Κρατικές κοινωνικές παροχές είναι, για παράδειγμα:
- Επίδομα Παιδιού Α21
- Επίδομα Στέγασης
- επίδομα θέρμανσης
- επίδομα ασθενείας
- παροχές μητρότητας
- επίδομα γονικής άδειας
- ειδική παροχή προστασίας μητρότητας.
Ένας εργαζόμενος μπορεί υπό προϋποθέσεις να δικαιούται ταυτόχρονα τόσο εργασιακά επιδόματα από τον εργοδότη όσο και κοινωνικές παροχές από το κράτος.
Συμπέρασμα
Ο πραγματικός μισθός ενός εργαζομένου δεν είναι πάντοτε μόνο το ποσό που συμφωνήθηκε κατά την πρόσληψη.
Η προϋπηρεσία, οι νυχτερινές ώρες, οι Κυριακές, οι υπερωρίες, η ειδικότητα, οι συνθήκες εργασίας και κυρίως η εφαρμοζόμενη Συλλογική Σύμβαση Εργασίας μπορούν να δημιουργούν δικαίωμα σε σημαντικές πρόσθετες αποδοχές.
Ιδιαίτερα οι εργαζόμενοι που έχουν πολλά χρόνια προϋπηρεσίας ή εργάζονται σε βάρδιες, νύχτες, Κυριακές, ανθυγιεινό ή επικίνδυνο περιβάλλον πρέπει να ελέγχουν αναλυτικά τη μισθοδοσία τους.
Το βασικό ερώτημα δεν είναι μόνο «ποιος είναι ο μισθός μου;», αλλά και «ποια επιδόματα και προσαυξήσεις προβλέπονται για τη δική μου ειδικότητα και τη δική μου σύμβαση;».
Οι πληροφορίες είναι γενικού χαρακτήρα. Η ύπαρξη και το ύψος πολλών επιδομάτων εξαρτώνται από την ειδικότητα, τον κλάδο, την εφαρμοζόμενη Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, την ατομική σύμβαση και τις πραγματικές συνθήκες απασχόλησης.
