Η ατομική επιχείρηση αποτελεί μία από τις πιο συνηθισμένες μορφές επιχειρηματικής δραστηριότητας στην Ελλάδα, κυρίως για ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους. Παρότι η σύστασή της είναι απλή, η φορολογική της αντιμετώπιση απαιτεί καλή κατανόηση, καθώς το φορολογικό βάρος επηρεάζει άμεσα το καθαρό εισόδημα του επαγγελματία.
Στο άρθρο αυτό παρουσιάζονται αναλυτικά οι βασικοί φόροι, οι υποχρεώσεις και οι αλλαγές που αφορούν τις ατομικές επιχειρήσεις, με ειδική αναφορά στα μέτρα που τίθενται σε εφαρμογή από το 2026 και αφορούν οικογένειες με παιδιά και νέους επαγγελματίες.
Τι θεωρείται ατομική επιχείρηση
Ατομική επιχείρηση είναι η επιχειρηματική δραστηριότητα που ασκείται από ένα φυσικό πρόσωπο στο όνομά του. Δεν υπάρχει νομικός διαχωρισμός μεταξύ επιχειρηματία και επιχείρησης, γεγονός που σημαίνει ότι τα κέρδη φορολογούνται ως προσωπικό εισόδημα και ο επιχειρηματίας ευθύνεται με την προσωπική του περιουσία για τις υποχρεώσεις της δραστηριότητας.
Φορολογία εισοδήματος ατομικής επιχείρησης
Τα καθαρά κέρδη της ατομικής επιχείρησης φορολογούνται με βάση την κλίμακα φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων. Ο φόρος υπολογίζεται αφού αφαιρεθούν από τα έσοδα τα επαγγελματικά έξοδα που αναγνωρίζονται φορολογικά, όπως ενοίκια, λογαριασμοί, καύσιμα, τηλεπικοινωνίες, εξοπλισμός και λοιπές δαπάνες που σχετίζονται άμεσα με τη δραστηριότητα.
Η φορολογία είναι κλιμακωτή, δηλαδή όσο αυξάνονται τα καθαρά κέρδη, αυξάνεται και ο συντελεστής φόρου. Δεν υπάρχει ξεχωριστός φορολογικός συντελεστής για τις ατομικές επιχειρήσεις, όπως ισχύει στις εταιρικές μορφές.
Στο jobclick.gr μπορείτε να υπολογίσετε με ασφάλεια το ποσό φόρου που αναλογεί για εισοδήματα από ατομική επιχείρηση το 2026, με βάση το καθαρό εισόδημα (Έσοδα-Έξοδα), την ηλικία σας και τον αριθμό των παιδιών.
Προκαταβολή φόρου
Η προκαταβολή φόρου αποτελεί μία από τις βασικές επιβαρύνσεις για τις ατομικές επιχειρήσεις. Υπολογίζεται ως ποσοστό του φόρου που προκύπτει και καταβάλλεται για το επόμενο φορολογικό έτος.
Στην πράξη, ο επαγγελματίας πληρώνει φόρο τόσο για τα κέρδη που πραγματοποίησε όσο και για τα κέρδη που εκτιμάται ότι θα έχει την επόμενη χρονιά. Για νέες ατομικές επιχειρήσεις ισχύουν μειωμένα ποσοστά προκαταβολής τα πρώτα έτη λειτουργίας.
Τέλος επιτηδεύματος
Το τέλος επιτηδεύματος είναι ένα πάγιο ποσό που επιβάλλεται στις ατομικές επιχειρήσεις ανεξάρτητα από το ύψος των κερδών. Ακόμα και σε περιπτώσεις χαμηλού εισοδήματος, το τέλος εξακολουθεί να οφείλεται, εκτός αν ισχύουν ειδικές απαλλαγές που θεσπίζονται κατά καιρούς.
Φόρος προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ)
Οι περισσότερες ατομικές επιχειρήσεις υπάγονται σε καθεστώς ΦΠΑ. Αυτό σημαίνει ότι ο επαγγελματίας χρεώνει ΦΠΑ στα παραστατικά που εκδίδει και αποδίδει τον φόρο στο κράτος, συμψηφίζοντάς τον με τον ΦΠΑ που πληρώνει στα επαγγελματικά του έξοδα.
Υπάρχουν εξαιρέσεις και απαλλαγές για πολύ μικρές επιχειρήσεις ή για συγκεκριμένες επαγγελματικές δραστηριότητες, οι οποίες όμως πρέπει να εξετάζονται προσεκτικά.
Ασφαλιστικές εισφορές
Ο ιδιοκτήτης ατομικής επιχείρησης υποχρεούται στην καταβολή ασφαλιστικών εισφορών ως ελεύθερος επαγγελματίας. Οι εισφορές καταβάλλονται σε μηνιαία βάση και είναι ανεξάρτητες από τον φόρο εισοδήματος.
Το ύψος τους εξαρτάται από την ασφαλιστική κατηγορία που έχει επιλέξει ο επαγγελματίας. Οι ασφαλιστικές εισφορές εκπίπτουν από τα φορολογητέα κέρδη, μειώνοντας έτσι τον τελικό φόρο.
Μέτρα φορολογίας από το 2026 για ατομικές επιχειρήσεις με βάση τα παιδιά και την ηλικία
Από το 2026 τίθενται σε εφαρμογή παρεμβάσεις που επηρεάζουν άμεσα τη φορολογία των ατομικών επιχειρήσεων, με στόχο τη στήριξη οικογενειών με παιδιά και νέων επαγγελματιών.
Για επαγγελματίες με παιδιά, η φορολογική επιβάρυνση μειώνεται μέσω της κλίμακας φόρου εισοδήματος. Όσο αυξάνεται ο αριθμός των εξαρτώμενων τέκνων, μειώνεται αντίστοιχα ο φόρος που προκύπτει από τα καθαρά κέρδη της ατομικής επιχείρησης. Οι οικογένειες με τρία ή περισσότερα παιδιά επωφελούνται περισσότερο, ενώ σε χαμηλότερα εισοδήματα η φορολογική επιβάρυνση μπορεί να περιοριστεί σημαντικά.
Παράλληλα, θεσπίζονται ειδικές ρυθμίσεις για νέους επαγγελματίες. Οι αυτοαπασχολούμενοι έως 25 ετών αποκτούν αυξημένο αφορολόγητο όριο για τα πρώτα τους εισοδήματα, μειώνοντας τη φορολογική πίεση στα πρώτα χρόνια δραστηριότητας. Για ηλικίες 26 έως 30 ετών εφαρμόζονται χαμηλότεροι φορολογικοί συντελεστές για εισοδήματα έως συγκεκριμένο όριο, διευκολύνοντας την επαγγελματική εκκίνηση και τη σταθεροποίηση.
Τα μέτρα αυτά μειώνουν το συνολικό φορολογικό βάρος για ατομικές επιχειρήσεις με οικογενειακές υποχρεώσεις και για νέους επαγγελματίες, ενισχύοντας τη ρευστότητα και τη βιωσιμότητα μικρών επιχειρηματικών δραστηριοτήτων.
Στο jobclick.gr μπορείτε να υπολογίσετε με ασφάλεια το ποσό φόρου που αναλογεί για εισοδήματα από ατομική επιχείρηση το 2026, με βάση το καθαρό εισόδημα (Έσοδα-Έξοδα), την ηλικία σας και τον αριθμό των παιδιών.
Λογιστικά έξοδα και τήρηση βιβλίων
Η ατομική επιχείρηση υποχρεούται σε τήρηση βιβλίων εσόδων – εξόδων και σε υποβολή φορολογικών δηλώσεων σε τακτική βάση. Στις περισσότερες περιπτώσεις απαιτείται συνεργασία με λογιστή, γεγονός που προσθέτει ένα σταθερό ετήσιο κόστος, αλλά συμβάλλει στη σωστή φορολογική οργάνωση.
Συμπέρασμα
Η φορολογία της ατομικής επιχείρησης στην Ελλάδα αποτελεί συνδυασμό φόρου εισοδήματος, προκαταβολής, ασφαλιστικών εισφορών και πάγιων επιβαρύνσεων. Οι αλλαγές που ισχύουν από το 2026 εισάγουν σημαντικές ελαφρύνσεις για επαγγελματίες με παιδιά και για νέους αυτοαπασχολούμενους, βελτιώνοντας το καθαρό εισόδημα και τη βιωσιμότητα της δραστηριότητας.
Η σωστή ενημέρωση και ο έγκαιρος σχεδιασμός είναι καθοριστικοί για τη λειτουργία μιας ατομικής επιχείρησης σε ένα απαιτητικό φορολογικό περιβάλλον.
